Tiết 37: CHƯƠNG 5: HIDROCACBON NO
ANKAN
I. MỤC TIÊU :
1. Kiến thức :Hs biết được :
- Định nghĩa hidrocacbon, hidrocacbon no và đặc điểm cấu tạo phân tử của chúng
- Công thức chung, đồng phân mạch cacbon đặc điểm cấu tạo và danh pháp
- Tính chất vật lý , tính chất hoá học , phương pháp điều chế metan trong PTN và trong công nghiệp- ứng dụng của ankan .
2. Kỹ năng :
- Quan sát thí nghiệm, mô hình phân tử và rút ra nhận xét về cấu trúc phân tử, tính chất của ankan.
- Viết công thức cấu tạo , gọi tên một số ankan đồng phân mạch thẳng, mạch nhánh
- Viết các phương trình hoá học biểu diễn tính chất hoá học của ankan.
- Xác định công thức phân tử, viết công thức cấu tạo và gọi tên
- Tính thành phần % về thể tích và khối lượng ankan trong hổn hợp khí, tính nhiệt lượng của phản ứng cháay1
II. PHƯƠNG PHÁP : Hoạt động nhóm – đàm thoại
III. CHUẨN BỊ :
Bảng tên gọi 10 ankan không phân nhánh đầu tiên trong dãy đồng đẵng các ankan .
Mô hình phân tử propan ; n-butan và isobutan
Etxăng , mỡ bôi trơn động cơ , nước cất , cốc thuỷ tinh
Bộ dụng cụ điều chế CH4
Hoá chất : CH3COONa rắn ; NaOH rắn , CaO rắn
IV. THIẾT KẾ CÁC HOẠT ĐỘNG :
1. Kiểm tra :
* Định nghĩa đồng đẳng , cho ví dụ ?
* Cho một số ví dụ về các hợp chất hữu cơ có thể gặp trong cuộc sống ?
2. Bài mới :

Hoạt động của thầy
Hoạt động của trò
Nội dung

Hoạt động 1 : vào bài
Thế nào là hợp chất no ? có mấy loại hợp chất no ?
Hoạt động 2 :
-Nhắc lại khái niệm đồng đẵng
-Viết công thức phân tử một số đồng đẵng của CH4 rồi suy ra công thức tổng quát và khái niệm dãy đồng đẵng của metan .
- Công thức chung của dãy đđ ankan là gì ?
GV giải thích góc liên kết
,
,
khoảng 109,50 do đó các nguyên tử cacbon (trừ C2H6) không nằm cùng trên một đường thẳng
Hoạt động 3:
- Viết công thức cấu tạo của chất hữu cơ có công thức phân tử C4H10 và C5H12
- GV đánh số la mã chỉ bậc của C
GV: Hướng dẫn hs biêt bậc của cacbon :

Hoạt động 4 :
- Yêu cầu HS luyện tập gọi tên các ankan không phân nhánh .
- Từ CTCT ( tên gọi










Hoạt động 6:
Cho HS gọi tên các đồng phân của C5H12
( Rút ra cách gọi tên ankan có nhánh ?

*- Lưu ý : - Nếu có nhiều nhóm thế
giống nhau:2,3,4… dùng tiếp đầu ngữ đi, tri,tetra …thay cho việc lập lại tên nhóm thế
- Nếu có nhiều nhóm thế khác nhau thì đọc theo mẫu tự a, b, c…














HS viết công thức phân tử một số đồng đẵng của CH4

HS quan sát mô hình phân tử butan



HS nhận xét rút ra kết luận
C4H10 có 2 đồng phân cấu tạo :
CH3CH2CH2CH3

CH3 - CH - CH3
(
CH3
HS nhận xét rút ra kết luận về khái niệm bậc của nguyên tử C




- HS nắm được cách gọi tên 10 ankan không nhánh đầu tiên và tên gốc ankyl tương ứng



- đặc điểm tên ankan có đuôi an và têân nhóm ankyl có đuôi yl

Hs hoạt động nhóm :
Gọi tên các đồng phân của C5H12
( HS nhận xét rút ra cách gọi tên ankan có nhánh

( HS áp dụng gọi tên một số ankan mạch nhánh


CH3
(
CH3 – C– CH3
(
CH3
2,2-dimetyl propan


HS quan sát tranh mô tả sự hình thành liên kết trong phân tử CH4 , C2H6

( HS rút ra nhận xét




I. Đồng đẳng, đồng phân, danh pháp,:
1. Dãy đồng đẳng ankan :
- mêtan , etan , propan … hợp thành dãy đồng đẳng gọi là dãy đồng đẳng của ankan ( hay parafin)
- Công thức chung :CnH2n+2 (n>1)
- Ankan là những hiđrôcacbon no, mạch hở, trong phân tử chỉ có liên kết đơn.

2. Đồng phân
- Từ C4H10 trở đi có đồng phân mạch cacbon
- Bậc của nguyên tử C ở phân tử ankan bằng số nguyên tử C liên kết trực tiếp với nó
- Ankan không phân nhánh chỉ chứa C bậc I